Pisma teologiczne
Św. Hieronim, Hans Memling
Właściwie wszystkie prace Hieronima z zakresu dogmatyki mają styl wyraźnie polemiczny i skierowane są przeciw wrogom doktryn ortodoksyjnych. Nawet jego łacińskie tłumaczenie traktatu o Duchu Świętym, napisanego przez Dydyma Ślepego (traktat został rozpoczęty w Rzymie, w 384 r. i gotowy w Betlejem) ukazuje apologetyczną wrogość w stosunku aż do arian oraz macedonian. podobnie jest w razie jego wersji De principiis, napisanej przez Orygenesa ok. 399 roku, która miała zaćmić nieprecyzyjne tłumaczenie Rufina. Pisma o charakterze precyzyjnie polemicznym tworzone uprzedni przez Hieronima w każdym okresie jego życia. w czasie pobytu w Antiochii i Konstantynopolu Hieronim zajmował się przeważnie kontrowersyjnymi poczynaniami arian, w szczególności zaś rozłamami wywoływanymi przez Melecjusza z Antiochii oraz biskupa Kalaris, Lucyfera. W dwóch listach skierowanych aż do papieża Damazego (15 i 16) Hieronim skarży się na postępowanie melecjan oraz paulinian, którzy próbowali złapać pętlą go w spór o ile chodzi o użycia terminów ousia i hypostasis odnośnie aż do Trójcy Świętej. W w związku z tym czasie, to jest trochę potem (379 r.), Hieronim napisał Liber Contra Luciferianos, gdzie świadomie posłużył się dialogiem, w ten rodzaj aby podważyć założenia odłamu, jakim byli lucyferianie, tudzież w szczególności odmowa przez nich chrztu.
Około 383 roku w Rzymie Hieronim napisał płomienną ripostę skierowaną przeciw naukom Helwidiusza. Bronił w niej doktryny głoszącej cnota Najświętszej Marii Panny oraz supremacja stanu wolnego powyżej stanem małżeńskim. Podobnego rodzaju przeciwnikiem Hieronima był Jowinianin, z którym wszedł w spięcie w 392 roku [Adversus Jovinianum (Przeciw Jowinianowi) oraz usprawiedliwienie tej polemiki skierowana przez Hieronima aż do jego przyjaciela, Pammachiusza, w listach oznaczona numerem 48]. W 406 roku Hieronim po razu jednego drugi stanął w obronie katolickiej zwyczajowej pobożności oraz swej etyki ascetycznej, jak to wystąpił przeciw hiszpańskiemu prezbiterowi, Wigilancjuszowi. Był płeć brzydka przeciwny kultowi męczenników oraz relikwii, w szczególności ślubom ubóstwa i celibatowi duchownych. W międzyczasie pojawiły się kontrowersje naokoło poglądów religijnych wyznawanych przez Orygenesa, które wywołane zostały przez Jana Jerozolimskiego i Rufina. W tym okresie powstały jedne z w największym stopniu płomiennych oraz obszernych polemik Hieronima: Contra Joannem Hierosolymitanum (398 to jest 399 r.); dwa bliskie sobie: Apologiae contra Rufinum (402 r.); oraz "ostatnie słowo" Hieronima, napisane kilka miesięcy później: Liber tertius seu ultima responsio adversus scripta Rufini. Ostatnią polemiczną pracą Hieronima jest umiejętnie zbudowany Dialogus contra Pelagianos (415 r.).